Informacja o konferencji

____________________________________________________________________

„Ocena zmian w środowisku Pienin spowodowanych budową i eksploatacją

Zespołu Zbiorników Wodnych Czorsztyn-Niedzica i Sromowce Wyżne“

14-15 października 2010 r.

Spišska Stara Ves (Słowacja), Niedzica (Polska)

Celem konferencji jest przedstawienie i ocena dotychczasowych zmian w środowisku przyrodniczym i kulturowym Pienin w okolicy zbiorników wodnych oraz zapoznanie społeczeństwa Polski i Słowacji z tymi zmianami.

W 1997 roku, w rejonie Czorsztyna, Niedzicy i Sromowiec Wyżnych, rozpoczął działalność zespół zbiorników wodnych na rzece Dunajec, który ma znaczący wpływ na położone po obu stronach granicy cenne przyrodniczo pienińskie ekosystemy. Od lat 30. XX w. są one prawnie chronione w formie polskiego i słowackiego parku narodowego, stanowiąc istotny element europejskiej sieci ochrony przyrody NATURA 2000. W latach 1992/93 i 1996/97 polscy naukowcy opisali stan flory i fauny wokół przyszłych zbiorników. W kolejnych latach różne instytucje naukowe prowadziły badania monitorujące stan wybranych elementów środowiska.

W 1997 r. dyrekcja Pieninského národného parku (PIENAP), rozpoczęła realizację projektu Phare Credo pt.: „Metodyka monitoringu elementów przyrody ożywionej PIENAP-u“, którego efektem było wykonanie wstępnego monitoringu zmian przyrody Pienin, powtarzanego co 5-7 lat.

Powyższe badania przyniosły cząstkowe dane na temat środowiska, lecz nie doczekały się syntetycznego opracowania i nie są szerzej znane społeczeństwu. Znane są natomiast różne teorie z początku lat 90. XX w. co do skutków budowy zapory wodnej w Pieninach, ponieważ temat ten był wszechstronnie omawiany na różnych forach krajowych i nagłaśniany przez media (np. protest organizacji proekologicznych w Czorsztynie).

Społeczeństwo karmione tymi relacjami chce poznać rzeczywisty wpływ wybudowanych zbiorników na szeroko rozumiane otoczenie. Do obu dyrekcji parków narodowych zgłaszają się uczniowie, studenci, turyści, przedstawiciele samorządów lub osoby, które pamiętały wydarzenia sprzed kilkunastu lat, z pytaniami o wpływ inwestycji na środowisko przyrodnicze oraz o działania zapobiegawcze w tym zakresie. Na wiele z tych pytań nie można udzielić rzetelnej odpowiedzi z powodu braku wiedzy na dany temat, rozproszenia danych naukowych, małej dostępności publikacji lub ich nieprzystępnej formy.

Konferencja jest kontynuacją inicjatywy obu parków narodowych z 1997 r., czyli międzynarodowej sesji naukowej na temat przypuszczalnego wpływu zbiorników wodnych na ekosystem Dunajca. Część wyników badań została opublikowana w VI tomie wydawnictwa PPN „Pieniny Przyroda i Człowiek“.

Obecna konferencja oraz powstałe przy tej okazji publikacje mają na celu zebranie dostępnej w chwili obecnej wiedzy na temat zmian w środowisku Pienin po wybudowaniu zapór, przedstawienie tej wiedzy oraz rozpowszechnienie wśród społeczeństwa poprzez wydawnictwa naukowe i popularno-naukowe, stronę internetową i media.

Mamy nadzieję, że dzięki konferencji zgromadzone i odpowiednio rozpowszechnione dane naukowe powiększą wiedzę na temat zmian w środowisku, spowodowanych budową zapór wodnych. W ten sposób zwiększy się świadomość przedstawicieli lokalnych samorządów, miejscowej ludności, turystów, młodzieży szkolnej i naukowców na temat znaczenia (i wpływu) budowy i eksploatacji dużych inwestycji hydrotechnicznych w cennych przyrodniczo rejonach kraju.

Projekt dofinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego o nazwie „Program Współpracy Transgranicznej Rzeczpospolita Polska – Republika Słowacka 2007-2013” Mikroprojekty.